Atrakcje w małopolskim

Konzentrationslager Auschwitz, w szczególności KL Auschwitz I (Stammlager), KL Birkenau (Auschwitz II) i KL Monowitz (Auschwitz III) – zespół niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych i obozu zagłady, działający w latach 1940–1945 w Oświęcimiu (niem. Auschwitz) i pobliskich miejscowościach; symbol Zagłady Żydów, nazywany też „fabryką śmierci”. Jako jedyny niemiecki obóz koncentracyjny został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO (1979) pod nazwą Auschwitz-Birkenau. Niemiecki naz

Wawel – wzgórze na Pomoście Krakowskim, w Krakowie w dzielnicy I Stare Miasto, na lewym brzegu Wisły. Do roku 1954 Wzgórze stanowiło odrębną dzielnicę miasta, była to dzielnica II Zamek.

Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu – muzeum utworzone w 1947 r. staraniem byłych więźniów KL Auschwitz w celu zachowania „po wsze czasy” pozostałości po byłym niemieckim nazistowskim obozie koncentracyjnym i zagłady Auschwitz-Birkenau.

Kopalnia Soli „Wieliczka” – kopalnia soli kamiennej, w Wieliczce pod Krakowem. Od XIII wieku do 1772 wspólnie z kopalnią soli „Bochnia” wchodziła w skład żup krakowskich. Sole wydobywane w kopalni pochodzą z miocenu.

Tatrzański Park Narodowy (TPN) – jeden z 23 parków narodowych na terenie Polski. Utworzony z dniem 1 stycznia 1955 roku przez rozporządzenie Rady Ministrów z 30 października 1954 r. Park zajmuje obszar 21 197 hektarów, lecz wraz z przylegającą częścią słowacką (TANAP) stanowi spójną przyrodniczą całość, obejmującą ochroną około 100 tysięcy hektarów.

Rynek Główny – plac w Krakowie, w dzielnicy I Stare Miasto, na Starym Mieście.

Morskie Oko – drugie pod względem powierzchni i objętości wód jezioro w Tatrach, położone w Dolinie Rybiego Potoku u stóp Mięguszowieckich Szczytów, na wysokości 1395 m n.p.m.

Energylandia – tematyczny park rozrywki położony w Zatorze w województwie małopolskim, otwarty 14 lipca 2014. Największy park rozrywki w Polsce. Posiada rekordową liczbę 19 czynnych roller coasterów.

Kasprowy Wierch, dawniej Kasprowa Czuba – szczyt w Tatrach Zachodnich o wysokości 1987 m.

Pieniński Park Narodowy – jeden z 23 parków narodowych na terenie Polski, utworzony 1 czerwca 1932 r. jako pierwszy park narodowy w Polsce, położony w województwie małopolskim.

Termy Bukowina Tatrzańska – kompleks basenów geotermalnych zasilanych wodą termalną, który zlokalizowany jest w Bukowinie Tatrzańskiej. Jest to jeden z najnowocześniejszych obiektów w Europie. Wody ujmowane są głębokim otworem Bukowina Tatrzańska PIG/PNiG. Kompleks usytuowany jest na skraju Tatrzańskiego Parku Narodowego.

Ojcowski Park Narodowy (OPN) – park narodowy w Polsce, utworzony w 1956 roku. Znajduje się w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, około 16 km od Krakowa. Położony jest na obszarze czterech gmin: Skała, Jerzmanowice-Przeginia, Wielka Wieś, Sułoszowa. Zajmuje powierzchnię 21,46 km².

Zakopane – miasto w południowej Polsce, w województwie małopolskim, siedziba powiatu tatrzańskiego. Największa miejscowość w bezpośrednim otoczeniu Tatr, duży ośrodek sportów zimowych, potocznie nazywany zimową stolicą Polski. W jego granicach administracyjnych znajduje się znaczna część Tatrzańskiego Parku Narodowego.

Kościół archiprezbiterialny Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, zwany także bazyliką Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, bazyliką Mariacką lub kościołem Mariackim – zabytkowy, rzymskokatolicki kościół parafialny, znajdujący się w Krakowie, w dzielnicy I Stare Miasto, na Starym Mieście, na placu Mariackim, przy północno-wschodnim narożniku Rynku Głównego. Od 1962 roku posiada tytuł bazyliki mniejszej.

Krupówki – ulica w Zakopanem będąca główną osią miasta. Jej nazwa pochodzi od polany Krupówki. Krupówki zaczynają się na skrzyżowaniu z ulicą Nowotarską i Kościeliską, następnie ulica biegnie ponad kilometr w kierunku południowo-wschodnim, cały czas pod górę, do skrzyżowania z ulicą Zamoyskiego i aleją 3 Maja. Tradycyjnie Krupówkami nazywano dawniej również ulicę Zamoyskiego.

Samodzielny rektorat Bożego Miłosierdzia – kompleks sakralny, sanktuarium, położone w Krakowie–Łagiewnikach przy ul. Siostry Faustyny. Związane jest z życiem i działalnością Faustyny Kowalskiej. Od lat 40. XX wieku miejsce pielgrzymek związanych z obecnością obrazu Jezusa Miłosiernego oraz grobu Faustyny.

Zamek Dunajec – średniowieczny zamek położony we wsi Niedzica-Zamek, na obszarze Polskiego Spisza, w Pieninach Spiskich.

Muzeum Narodowe w Krakowie – muzeum utworzone przez Radę Miasta Krakowa uchwałą z 7 października 1879, wpisane w 1998 do Państwowego Rejestru Muzeów.

Gubałówka – podłużne wzniesienie na Pogórzu Gubałowskim.

Dolina Kościeliska – dolina walna, tj. sięgająca od podnóża Tatr do głównego grzbietu – grani głównej Tatr. Jest orograficznie prawą odnogą doliny Czarnego Dunajca, do której uchodzi w Kirach. Jest drugą co do wielkości doliną polskich Tatr i najbardziej atrakcyjną pod względem ilości wapiennych form skalnych, wąwozów, jaskiń, a także historii. Jest też jednym z najczęściej przez turystów odwiedzanych miejsc w Tatrach.

Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie – jedno z najstarszych muzeów w Polsce, oddział Muzeum Narodowego w Krakowie. W jego skład wchodzą trzy budynki: Pałac Czartoryskich przy ul. św. Jana 17-19, Klasztorek przy ul. Pijarskiej 6 oraz budynek dawnego Arsenału Miejskiego przy ul. Pijarskiej 8.

Pieniny (514.12) – pasmo górskie w łańcuchu Karpat, położone w południowej Polsce i północnej Słowacji. Region turystyczny.

Pustynia Błędowska – największy w Polsce obszar lotnych piasków, leżący na pograniczu Wyżyny Śląskiej i Wyżyny Olkuskiej.

Kalwaria Zebrzydowska – miasto w południowej Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, siedziba gminy Kalwaria Zebrzydowska, założone w pierwszej poł. XVII w. przez wojewodę krakowskiego Mikołaja Zebrzydowskiego. Jest jednym z ośrodków miejskich aglomeracji krakowskiej.

Zamek Pieskowa Skała – zabytkowy zamek we wsi Sułoszowa, w granicach jednego z trzech jej sołectw, położony w Dolinie Prądnika, około 27 km na północ od Krakowa, na terenie Ojcowskiego Parku Narodowego.

Muzeum Lotnictwa Polskiego – muzeum w Krakowie zlokalizowane na terenach dawnego lotniska Rakowice-Czyżyny, gromadzące eksponaty związane z historią rozwoju lotnictwa. Liczba eksponowanych statków powietrznych przekracza 200. Muzeum wydaje własne publikacje, organizuje imprezy o charakterze edukacyjnym. Jest uczestnikiem i organizatorem konferencji poświęconych historii lotnictwa i muzealnictwu. Posiada bibliotekę z ponad 30 tysiącami pozycji. Znalazło się na ósmym miejscu listy najlepszych muze

Muzeum Historyczne Miasta Krakowa – muzeum historyczne założone w 1899 w Krakowie, którego główna siedziba mieści się w pałacu „Pod Krzysztofory” w Rynku Głównym.

Krynica-Zdrój – miasto w Polsce położone w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Krynica-Zdrój.

Maczuga Herkulesa – zbudowana z twardych wapieni skalistych maczuga skalna, położona w Pieskowej Skale, w obrębie Ojcowskiego Parku Narodowego, w południowej części Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej.

Babiogórski Park Narodowy (BgPN) – polski park narodowy utworzony w 1954 roku na terenie ówczesnego województwa krakowskiego.

Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie MOCAK – miejska instytucja kultury w Krakowie utworzona 1 lutego 2010 roku, a otwarta 19 maja 2011 roku, mająca na celu rozwój kultury i sztuki najnowszej oraz gromadzenie kolekcji.

Babia Góra – masyw górski w Paśmie Babiogórskim należącym do Beskidu Żywiecko-Orawskiego w Beskidach Zachodnich. Najwyższym szczytem jest Diablak, często nazywany również Babią Górą, jak cały masyw. Jest najwyższym szczytem Beskidów Zachodnich i poza Tatrami najwyższym szczytem w Polsce, drugim co do wybitności. Zaliczany jest do Korony Gór Polski.

Czarny Staw pod Rysami lub Czarny Staw nad Morskim Okiem – tatrzańskie jezioro położone w kotle polodowcowym w Dolinie Rybiego Potoku.

Hala Gąsienicowa – obecnie w potocznym rozumieniu jest to nazwa północnej części Doliny Gąsienicowej w Tatrach obejmującej Rówienki i otoczenie schroniska „Murowaniec”. Dojście z Kuźnic możliwe jest jednym z dwóch szlaków: przez Boczań i Skupniów Upłaz szlakiem niebieskim lub przez dolinę Jaworzynka szlakiem żółtym. Szlaki te łączą się na Przełęczy między Kopami, oba warianty zajmują tyle samo czasu. Dalej przez Królową Rówień i Rówienki – razem nieco ponad dwie godziny.

Wieliczka – miasto powiatowe w województwie małopolskim, siedziba władz powiatu wielickiego i gminy miejsko-wiejskiej Wieliczka. Cała gmina liczy 70 305 mieszkańców, a samo miasto 28 399 mieszkańców. Jego powierzchnia wynosi 13,41 km². Miasto rozwijało się od XIII w. jako ośrodek wydobywczy, obecnie pełni głównie funkcje turystyczną oraz sypialnianą w aglomeracji krakowskiej. Znane jest z unikatowej w skali świata kopalni soli, którą odwiedza ponad 1 mln turystów rocznie.

Jaskinia Łokietka lub Grota Łokietka – jaskinia krasowa o rozwinięciu poziomym w Dolinie Sąspowskiej w północno-zachodnim zboczu Chełmowej Góry w obrębie Ojcowskiego Parku Narodowego, udostępniona dla ruchu turystycznego.

Wąwóz Homole – wąwóz w Pieninach, a dokładniej w Małych Pieninach, w miejscowości Jaworki w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie miejsko-wiejskiej Szczawnica. Nazwa pochodzi od ruskiego słowa homoła, gomoła, które oznacza obły, bezrogi. Ma długość ok. 800 m.

Dolina Strążyska – dolina w polskich Tatrach Zachodnich, położona pomiędzy Doliną ku Dziurze a Doliną za Bramką. Właściwa nazwa doliny pochodzi od słowa strąga, w gwarze podhalańskiej oznaczającego rodzaj zagrody przeznaczonej do dojenia owiec.

Muzeum Tatrzańskie im. dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem – wielooddziałowa instytucja kultury, współprowadzona przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, zarejestrowana w Państwowym Rejestrze Muzeów pod numerem 93/134.

Gorczański Park Narodowy – park narodowy w Polsce, położony w centralnym pasmie Gorców. Został utworzony w 1981 roku rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 8 sierpnia 1980 r. Dyrekcja Gorczańskiego Parku Narodowego znajduje się w Porębie Wielkiej. Organizatorem i pierwszym dyrektorem parku był Jerzy Honowski.

Muzeum Inżynierii i Techniki w Krakowie – muzeum założone w 1998 r., mieszczące się przy ul. św. Wawrzyńca 15 w Krakowie, w budynku dawnej zajezdni pierwszego wąskotorowego tramwaju elektrycznego. Gromadzi eksponaty związane z rozwojem komunikacji miejskiej, elektrowni, gazownictwa, gospodarki komunalnej oraz zabytki historii techniki. Do 11 marca 2022 r. instytucja nosiła nazwę Muzeum Inżynierii Miejskiej. Muzeum współpracuje z Miejskim Przedsiębiorstwem Komunikacyjnym w Krakowie.

Drewniane kościoły południowej Małopolski – grupa cennych historycznie i ciekawych architektonicznie drewnianych kościołów, najczęściej konstrukcji zrębowej, z których najstarsze pochodzą z XIV wieku. Zachowały się w dobrym stanie do czasów współczesnych i stanowią drugie najstarsze tego rodzaju skupisko drewnianych świątyń w Europie, zaraz po norweskich kościołach klepkowych tzw. stavkirke.

Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli – muzeum w Krakowie, znajdujące się na Kazimierzu przy pl. Wolnica 1.

Bochnia – miasto w południowej Polsce, w województwie małopolskim, siedziba powiatu bocheńskiego, położone nad rzeką Rabą, w dolinie potoku Babica, na granicy Kotliny Sandomierskiej i Pogórza Karpackiego.

Tarnów – miasto na prawach powiatu w Polsce, w województwie małopolskim, siedziba powiatu tarnowskiego i gminy wiejskiej Tarnów. Leży przy ujściu Białej do Dunajca. Jest miastem centralnym aglomeracji tarnowskiej. Miasto lokowane przez Spycimira herbu Leliwa, na podstawie dokumentu wystawionego przez kancelarię króla Władysława Łokietka z 7 marca 1330 roku. Zachował się historyczny zespół architektoniczno-urbanistyczny miasta. Tarnów zajmuje powierzchnię 72,37 km², którą zamieszkuje 101 614 mies

Zamek w Dębnie – późnogotycka budowla wzniesiona w latach 1470–1480 we wsi Dębno dla kanclerza wielkiego koronnego Jakuba z Dębna.

Zamek Tenczyn – zabytkowe ruiny zamku we wsi Rudno, w powiecie krakowskim, włączonego w XIV wieku do kazimierzowskiego systemu Orlich Gniazd, leżącego na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej, w odległości 24 km na zachód od Krakowa, 5 km na południowy zachód od Krzeszowic, kilometr na północ od autostrady A4. Dawna siedziba rodu Tęczyńskich.

Muzeum Diecezjalne w Tarnowie – muzeum diecezjalne w Polsce założone 25 października 1888 roku przez ówczesnego rektora tarnowskiego seminarium duchownego ks. Józefa Bąbę. Jest najstarszą tego typu placówką w Polsce.

Park Etnograficzny Krakowiaków Zachodnich w Wygiełzowie – skansen powstały w 1968 r. we wsi Wygiełzów w gminie Babice, w którym zgromadzono i udostępniono do zwiedzania przykłady budownictwa drewnianego Krakowiaków Zachodnich charakterystycznego dla okolic Krakowa. Krakowiacy Zachodni – grupa etnograficzna zamieszkująca obszar od Bochni, przez okolice Krakowa, Proszowic, Oświęcimia, Wadowic, Olkusza, Miechowa, Chrzanowa, Jaworzna, aż po rzekę Przemszę stanowiącą granicę etnograficzną z Górnym Śl

Bazylika Kolegiacka św. Mikołaja w Bochni – najstarszy i największy kościół w Bochni, od 1998 roku bazylika mniejsza, Sanktuarium Matki Bożej Różańcowej. Od 2003 pełni funkcję kolegiaty, przy której mieści się kapituła.

Hala Łabowska – polana w Beskidzie Sądeckim, w środkowej części Pasma Jaworzyny Krynickiej. Jest to hala w pasterskim rozumieniu tego słowa.

Stary Sącz – miasto w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Stary Sącz.

Największe muzeum w Polsce — Dama z gronostajem Leonarda.

Małopolska winnica nad Wisłą — premium polskie wina.

Krakowska palarnia kawy z degustacją i warsztatami baristy.

Najstarsza w Polsce kopalnia soli — UNESCO, podziemne kąpieliska.

Tradycyjna warzelnia w Wieliczce — pokaz wydobycia soli.

Jeden z największych zbiorów samolotów w Europie.

Małopolski Park Etnograficzny — najlepiej zachowany skansen Małopolski.